و مبارزاتى كه عليه شركت نفت استعمارى ايران و انگلستان انجام مىداد ، از طرف دربار و قدرت استعمارى انگلستان به شدت زير فشار بود . مصدق براى اينكه به مبارزات خود عليه دولت استعمارى انگلستان ادامه دهد ، لازم ديد كه از دشمنان داخلى خود كه مهمترين ركن آن دربار بود ، آسوده خاطر شود ؛ به‌همين‌جهت لازم ديد پست وزارت جنگ را خود برعهده داشته باشد تا از احتمال هرگونه پيشامدى از جمله كودتاى نظامى جلوگيرى كند . شاه زير بار نرفت و دكتر مصدق مجبور شد در 25 تير 1331 از سمت خود كناره گيرى كند . روز 28 تيرماه ، با اشارهء شاه ، مجلس شوراى ملى بدون حضور نمايندگان نهضت ملى به زمامدارى احمد قوام رأى تمايل داد و شاه فرمان نخست‌وزيرى او را با لقب جناب اشرف به نام او صادر كرد . قوام السلطنه پس از دريافت فرمان نخست‌وزيرى ، اعلاميهء شديداللحنى صادر و در آن مردم را تهديد كرد كه دست از نهضت ملى كشيده و در راه هدفهاى او مانع نتراشند . بسيارى معتقدند كه صدور همين اعلاميهء موهن ، موجب تحريك مردم و سقوط او شد 56 . به مجرّد رسيدن خبر استعفاى دكتر مصدق ، مردم از هر دسته و صنف و طبقه ، با برپايى اعتصاب و بستن مغازه‌هاى خود خواهان بازگشت مجدد دكتر مصدق به قدرت شدند . پس از انتخاب قوام السلطنه به نخست‌وزيرى از طرف دربار و عوامل شاه در مجلس ، اعتراض مردم ، رنگ ديگرى به خود گرفت . نمايندگان جبهه ملى و طرفداران آن در مجلس شوراى ملى با انتشار اعلاميه‌اى خواهان بازگشت دكتر مصدق شدند . همچنين احزاب و سازمانهاى مختلف از بازگشت دكتر مصدق به نخست‌وزيرى حمايت كردند . آيت‌الله سيد ابو القاسم كاشانى رهبر مذهبى مردم نيز طى اعلاميّه‌اى ، مبارزه بر عليه دولت قوام السلطنه را جهاد اكبر خواند . اعلاميهء ايشان نقش بسزايى در مبارزهء مردم ايران ، عليه استبداد دربار شاه داشت . 57 صبح روز سىام تيرماه 1331 شهر تهران يكپارچه تعطيل بود ؛ مردم دسته‌دسته در حالى كه به نفع دكتر مصدق شعار مىدادند به‌سوى ميدان بهارستان كه مجلس شوراى ملى در آنجا واقع بود حركت كردند . انبوه مردم در آن روز تاريخى فرياد مىزدند : يا مرگ ، يا مصدق ، مصدق پيروز است ، مرگ بر قوام السلطنه . اولين برخورد ، در ساعت هفت صبح در بازار تهران با تيراندازى به جمعيت و مجروح شدن يك جوان آغاز شد . مقارن همين زمان ،